Wieś Wielka Lipa położona jest od zachodniej strony Wzgórz Trzebnickich na wysokości 170-200 m n.p.m., okolona kompleksem lasów, pól i łąk. Walory klimatyczno – przyrodnicze, charakterystyczne dla okolic Obornik Śląskich w tym Wielkiej Lipy, są znane od stuleci. Dawniej stanowiły charakter uzdrowiskowy dla mieszkańców Wrocławia, szczególnie w okresie panowania cholery 1866 r.

Wieś w okresie swego rozkwitu, podobnie jak obecnie, liczyła ponad 400 mieszkańców. I choć nie jest dużą miejscowością, to pierwsze jej ślady wskazują już na okres mezolitu (8000 - 4500 p.n.e.) oraz epokę brązu. Pierwsze wzmianki o niej natomiast, pojawiają się we wczesnym średniowieczu.
W wyniku najazdu przez Mongołów w XIII w. (czego dowodem są kurhany leżące na wschód od wsi), osada bardzo ucierpiała. Najwcześniejsze informacje dotyczące wsi pochodzą z 1453 r., kiedy to właścicielem folwarku był Peschke Heinichwitz, zw. Prachin.

Następnie właścicielami byli:

-okres wojny 30-letniej(1618 - 1648) - rodzina von Pannewitz,

- rodzina von Knobelsdorf,

-1765r. – Johann Daniel von Kotuisnky,

-1784r. – Fredrich Ehrenreich von Diebitsch,

-1791 r. – Julius Wenzel Rudolph von Prittwitz und Solms,

- 1793 r. – Sigismund von Ramin

-1806 r. – Mathias von Riedel und Löwenstern,

-1818 r. – Gottlob Matschke

-1838 r. – Johann Fredrich Wollf von Dallwitz

-od 1899 r. do końca II Wojny Światowej – Alfred von Waldenburg - Würben .

Ciekawostką jest, iż Waldenburgowie byli spokrewnieni z Hohenzollernami. Alfred był również panem Wierzbnej i Bielan koło Legnicy. Wybudował w Wielkiej Lipie pałac zwany Elsenburg, czyli zamek Elizy, na cześć swojej żony. Pod herbem fundatorów znajduje się wstęga z napisem „Ein Veste Burg ist unser Gott” czyli „Warownym grodem jest nasz Bóg” - jest to początkowy wers hymnu Marcina Lutra.

W tym okresie powstało wiele legend o duchach rezydentach pałacu m.in. legenda o „duchu w zielonej szlafmycy”, legenda o córce jednego z właścicieli pałacu.

W 1807 we wsi powstała "droga Francuska" wybudowana przez wojsko napoleońskie w celu wzmocnienia trasy zaopatrzeniowej na wschód.

Z opisywanych zbytków możemy odnaleźć:

kościół neogotycki; budynek zarządcy majątku; stajnie, magazyny pasz z XIX w.; oborę z XX w., domy mieszkalne XIX i XX w.; krzyż pokutny XIV w.; kapliczkę w kształcie krucyfiksu; cmentarz; lipy ok. 120-letnie.

Infrastruktura społeczna

Po wykonaniu przebudowy dogi nr 342, wieś zyskała na walorach estetycznych oraz na komforcie i bezpieczeństwie jazdy. W centrum wioski znajduje się mała świetlica wiejska. W sąsiedztwie zamku Elizy - kompleks rekreacyjno –sportowy. W południowej części, w kierunku Rościsławic, odnajdziemy gospodarstwo agroturystyczne. Od 2011r. rozpoczęto realizację dużego projektu, w skład którego wchodzić będzie edukacyjny plac zabaw, Centrum Kultury Wiejskiej z siedzibą w nowym budynku, staw rybny oraz „Park miłości” łączący kompleks z boiskami.

Opisy zdjęć:

Kościół filialny parafii Bagno p.w. Matki Boskiej Częstochowskiej. Zbudowany w XIX w. w stylu neogotyckim. Początkowo ewangelicki do 1945 obecnie rzymsko-katolicki. Msze Św. odbywają się w niedziele o godz. 10.00.

Villa Barbara to gospodarstwo agroturystyczne. Do dyspozycji ma 14 pokoi, na parterze znajdują się 3 pokoje dla osób niepełnosprawnych. Integralną częścią ośrodka jest stadnina koni - Arkadia, wraz z przepiękną ujeżdżalnią 60 m x 20 m. Cały rok, bez względu na pogodę, można korzystać z jazd konnych oraz przejazdów bryczką. Ośrodek dysponuje również rowerami dla gości.

Cmentarz znajduje się w północno - zachodniej części wsi. Najstarsze mogiły pochodzą z okresu przedwojennego, a także lepiej zachowane - z lat 50-tych XX wieku. Obecnie jest użytkowany, ma charakter parafialno - komunalny.

Krzyż przydrożny powstały po 1945r., z figurką ukrzyżowanego Jezusa.

Szkoła: budynek po byłej samodzielnej szkole podstawowej trzyklasowej, która pełniła swoją funkcję w latach 1957 - 1967. Obecnie jest to budynek mieszkalny.

Krzyż pokutny (XIV-XVI w.) - wykuty własnoręcznie i pozostawiony przez zabójcę na miejscu zbrodni w ramach pokuty.

Zamek Elizy - zbudowany w miejscu starszej rezydencji szlacheckiej w 1899r. w stylu neogotyckim. Fundatorem i pierwszym właścicielem był ówczesny właściciel Wielkiej Lipy - Alfred von Waldenburg-Würben. Swój przydomek (Elsenburg) pałac zyskał na cześć żony właściciela - Elizy Karoliny von Krohn. Nad wejściem znajduje się herb rodzin obojga małżonków. Od 1994 właścicielem pałacu jest Ferdinando Caggiati, który wyremontował pałac i nadał mu dawną świetność.